• June 25, 2021

อาเซียน

อาเซียน

อาเซียน กับเมียนมา

รัฐประหารในเมียนมาเป็นหนึ่งในความท้าทายที่แหลมที่สุดที่ภูมิภาคนี้ต้องเผชิญ หากย้อนกลับไปดูบทบาทของ อาเซียน ในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับรัฐประหารในประเทศสมาชิกแล้ว จะเห็นได้ชัดเจนว่าอาเซียนไม่เคยมีความเห็นแย้ง หรือมีบทบาทในลักษระที่ไม่เห็นด้วยกับการยึดอำนวจแต่อย่างใด ไม่ใช่เพราะอาเซียนมีสภาวะ “น้ำท่วมปาก” แต่เป็นสภาวะ  “ไม่เปิดปาก” มากกว่า เพราะ อาเซียนไม่ต้องการเข้าไปพัวพันกับปัญหาทางการเมืองในหมู่สมาชิก อะไรจะเกิดขึ้นก็เป็นเพียงเรื่องภายในบ้านของชาตินั้น ๆ อันทำให้ “วิถีอาเซียน” (The ASEAN Way) มีความหมายว่า องค์กรในภูมิภาคยอมรับการยึดอำนวจอย่างไม่โต้แย้ง  แต่ความท้าทายครั้งนี้ที่เกิดขึ้นที่เมียนมา   เมื่อสถานการณ์ การเมืองทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนเรียกว่าเป็น “วิกฤตการณ์เมียนมา” กลายเป็นประเด็นสำคัญในเวทีโลก และเป้นแรงกดดันสำคัญในอาเซียนในฐานะองค์กรหลักของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จำต้องเปิดเวทีการประชุมผู้นำสูงสุดเป็นว่าระพิเศษที่กรุงจากาตาร์ เมื่อวันเสาร์ที่ 24 เมษายน ที่ผ่านมา เพื่อหาลู่ทางในการแก้ปัญหาดังกล่าว เพราะผลจากการต่อต้านรัฐประหารที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ และการใช้มาตรการปราบปรามของรัฐบาลทหาร ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตมาก 745 ราย และมีผู้ถูกจับกุมจากการประท้วงมากกว่า 3,371 คน ความรุนแรงเช่นนี้ถูกถือว่าเป็นวิกฤตการณ์สำคัญที่ท้าทายอาเซียนเป็นอย่างมาก และนี่เป็นครั้งแรกที่อาเซียนเผชิญกับ “วิกฤตรัฐประหาร” เพราะวิธีรับมือที่ผ่านคือ อาเซียนใช้วิธีหลับหูหลับตาให้กับการรัฐประหารในชาติสมาชิก หรืออยู่ในสภาพตามน้ำ เพราะถือว่าเมื่อคระทหารยึดอำนาจสำเร็จ และทำการจัดตั้งรัฐบาลแล้ว อาเซียนจึงไม่โต้แย้ง และยอมรับในหลักการ “ไม่แทรกแซงกิจการภายใน”   ซึ่งยืนอยู่บนสองเส้นทางหลักคือ อาเซียนจะไม่ยุ่งกับการเมืองของชาติสมาชิก และไม่สนใจว่าจะเกิดอะไรขึ้นภายในด้วย

มิติใหม่ อาเซียน

          การจัดการประชุมในวันที่ 24 เมษายน จึงถือว่าเป็นมิติใหม่ของอาเซียน ที่จะก้าวเข้าสู่ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองของชาติสมาชิก และการประชุมที่จากาตาร์ครั้งนี้ถือว่าเป็นเวทีระหว่างประเทศครั้งแรกด้วยของความพยายามในการแก้ไขวิฤตเมียนมา ซึ่งในการประชุมครั้งนี้ ผู้นำทหารเมียนมา คือนายพลมิน อ่อง ลาย ได้เดินทางเข้าร่วมการประชุมด้วย (เป็นการเดินทางออกนอกประเทศครั้งแรกหลังการยึดอำนาจ) ในด้านหนึ่งอาจทำให้เกิดความหวังอยู่บ้างว่า มติอาเซียนอาจจะช่วยลดทอนความรุนแรงในเมียนมาลงได้บ้าง แม้จะไม่มีใครมั่นใจว่าอาเซียนจะสามารถเปลี่ยนใจผู้นำทหารได้ ในที่สุด การประชุมอาเซียนก็ได้มีมติ ซึ่งสาระอย่างสังเขป 5 ประการ ดังนี้

          1.จะต้องยุติความรุนแรงที่เกิดขึ้นในเมียนมาทันที

          2.เปิดการเสวนาอย่างสร้างสรรค์ เพื่อหาทางออกในการแก้ไขปัญหาอย่างสันติวิธี

          3.ตั้งผู้แทนพิเศษของอาเซียน เป็นสื่อกลาวงในกระบวนการเสวนาที่จะเกิดขึ้น

          4.อาเซียนจะให้ความช่วยเหลือที่เป็นมนุษยธรรมแกเมียนมา

          5.ผู้แทนพิเศษและคณะ จะเดินทางมาเยือนเมียนมาเพื่อหาลู่ทางในการพูดคุยกับฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

บทบาทอินโดนีเซียในอาเซียน

          การจัดการประชุมสุดยอดผู้นำ อาเซียนในการแก้ไขปัญหาวิฤตเมียนมาในครั้งนี้ คงต้องถือว่าเป็นผลงานของรัฐบาลอินโดนีเซียโดยตรง แม้ว่าก่อนหน้านี้ผู้นำคือประธานาธิบดี โจโค วิโดโด้ อาจะไม่ได้แสดงความสนใจกับเรื่องที่เป็นปัญหาในเวทีระหว่างประเทศมากนักก็ตาม แต่ครั้งนี้อินโดนีเซียตัดสินใจเข้ามามีบทบาทอบ่างมาก ดังจะเห็นถึงบทบาทก่อนหน้านี้คือ การพบปะระหว่างรัฐมนตรีต่างประเทศของอินโดนีเซียและญี่ปุ่นที่กรุงโตเกียว รวมถึงการมีบทบลาทในการพูดคุยระหว่างรัฐมนตรีต่างประเทศของอาเซียนบางส่วนกับรัฐมนตรีต่างประเทศของจันที่กรุงปักกิ่ง เป็นต้น

          การดำเนินการเช่นนี้สะท้อนให้เห็นว่า บทบาทผู้นำ ของอินโดนีเซียในการแก้ไขวิกฤตในภูมิภาคได้อย่างเด่นชัด และอาจจะกลายเป็นโอกาสอย่างดีสำหรับบทบาทในภูมิภาคของอินโดนีเซียที่จะมีสถานะเป็น “คนกลาง” ในการแก้ปัญหานี้มากขึ้น นอกจากนี้ ท่าทีของรัฐบาลจาการ์ต้า มีความชัดเจน เมื่อรัฐมนตรีต่างประเทศของอินโดนีเซีย ออกมากล่าว ยืนยันว่า การใช้กำลังของฝ่ายทหารต่อผู้ประท้วงในเมียนมาเป็นสิ่งที่รับไม่ได้ คำกล่าวเช่นนี้เท่ากับว่าเป็นสัญญาณที่ตรงไปตรงมาถึงรัฐบาลที่เนปิดอว์ แม้ในด้านหนึ่งจะมีเสียงวิจารณ์ว่าอินฌโนีเซียไม่เคยเรียกประชุมผู้นำสูงสุดเมื่อเกิดรัฐประหารในไทย และอาเซียนก็รับรองรัฐบาลรัฐประหารไทยไปโดยไม่มีข้อโต้แย้งใด ๆ ภาวะเช่นนี้ทำให้เกิดข้อสังเกตว่า การยอมรับรัฐประหารไทยแบบไม่โต้แย้ง อาจเป็นปัจจัยที่ทำให้ผู้นำรัฐประหารในภูมิภาคไม่ต้องกังวงกับการต่อต้านอย่างจริงจัง เพราะอาเซียนไม่เคยแสดงออกเช่นนั้นมาก่อน ดังนั้น การขับเคลื่อนของอาเซียนในครั้งนี้จึงเต็มไปด้วยความท้าทายในด้านต่าง ๆ เป็นอย่างยิ่ง เสมือนหนึ่ง อาเซียน กำลังถูกจับ “ข้อสอบ” ครั้งใหญ่

สำหรับใครที่ไม่อยากพลาด รีวิวอาเซียน น่าดูแบบนี้ สามารถติดตามได้ที่ >> burundi ขอบคุณที่รับชม .

Leave a Reply

Your email address will not be published.